Znając założenia teoretyczne składające się na powstawanie sprężenia akustycznego w gramofonie http://fanalog.pl/article/Sprzenie-akustyczne-w-gramofonie-cz-1.html pora zająć się stroną praktyczną tego zjawiska. Jak zostało wykazane w pierwszej części artykułu, największy wpływ na jego generowanie ma wytworzony przez system poziom ciśnienia akustycznego, oraz odległość jaka dzieli generator sygnału jakim jest wkładka gramofonowa od głośnika. Sprawę wysokiego ciśnienia akustycznego można rozwiązać na kilka sposobów, które pokrótce omówię. Pierwszy, najbardziej oczywisty, to obniżenie poziomu sygnału z jakim odtwarza się muzykę. Jest to najbardziej oczywisty i naturalny środek neutralizujący powstawanie sprzężenia. Czasem jednak zależy nam na uzyskaniu poziomu sygnału przy którym występuje duże ryzyko powstania omawianego zjawiska. Tu z pomocą przychodzi równie prosty sposób. Otóż można temu zaradzić nakładając na gramofon pokrywę która podniesie punkt powyżej którego może dojść do sprzężenia. Poziom ciśnienia akustycznego pod pokrywą nie ulegnie dużej zmianie, ale uzyskamy fizyczną barierę poprzez którą nie dojdzie do bezpośredniego kontaktu pomiędzy wytworzoną przez głośnik falą akustyczną a wkładką. Jest to bardzo skuteczna metoda, która pozwala podnieść próg ciśnienia akustycznego nawet o 6dB, co daje dwukrotne zwiększenie emitowanej przez system nagłaśniający mocy muzycznej. Mając na uwadze fakt, że w tym przykładzie operujemy sygnałem o wysokim poziomie ciśnienia akustycznego, dodatkowy zapas w postaci sześciu decybeli daje duży margines bezpieczeństwa. Jedynym problemem jest to, że nie wszystkie gramofony posiadają pokrywy, ale jeśli wykorzystujemy gramofon w warunkach, które mogą potencjalnie doprowadzić do sprzężenia akustycznego warto zaopatrzyć się w ten element wyposażenia.

Powstawanie omawianych zniekształceń jest bezpośrednio związane z pracą układu odczytującego płytę i z tego względu warto w tym miejscu wspomnieć o tym, że zmiana parametrów pracy wkładki ma również wpływ na ograniczenie, lub zwiększenie podatności układu na powstanie sprzężenia akustycznego. Zwiększenie nacisku igły na płytę zasadniczo zmieni częstotliwość przy której może dojść do sprzężenia, szczególnie jeśli system jest nominalnie narażony na ich występowanie w zakresie najniższych rejestrów. Wynika to z faktu, że zwiększając nacisk igły zmniejszamy częstotliwość rezonansową układu drgającego wkładki. Oczywiście zwiększanie siły nacisku może być wykonane wyłącznie do maksymalnej wartości ustalonej przez producenta wkładki a jej przekroczenie grozi uszkodzeniem przetwornika. Generalna zasada mówi, że aby ograniczyć potencjalną możliwość wystąpienia wspomnianych zakłóceń powinno się ustawiać siłę nacisku w górnym zakresie wartości podanych przez producenta wkładki.

Kolejnym sposobem na radzenie sobie ze sprzężeniem akustycznym jest przestawienie gramofonu w inne miejsce. W tym przypadku nie mam na myśli oddalenia gramofonu od głośnika - ta opcja zostanie jeszcze omówiona. Chodzi o przestawienie go w inne miejsce. Ma to związek z tak zwanymi modami pomieszczenia, czyli popularnymi "falami stojącymi" - częstotliwościami mającymi ścisły związek z wymiarami pomieszczenia w którym słuchamy muzyki. Nie wdając się w szczegóły warto zapamiętać, że właśnie to zjawisko jest odpowiedzialne za nierównomierne wypełnienie dźwiękiem naszego pomieszczenia odsłuchowego. Są w nim miejsca gdzie dla przykładu basy brzmią soczyście i naturalnie, są tez takie gdzie mówiąc potocznie dudnią, są też takie miejsca gdzie jest ich bardzo mało. Jeżeli gramofon stanie w miejscu w którym mody pomieszczenia podbijają basy (zwiększony poziom ciśnienia), zwiększa się ryzyko sprzężenia akustycznego. Dlatego czasem przestawienie gramofonu w inne miejsce od razu rozwiązuje problem.

Do tego momentu zajmowałem się sytuacją w której dochodzi do sprzężenia objawiającego się słyszalnym zniekształceniem. Jednak takie przypadki zdarzają się dosyć rzadko, co nie znaczy, że problem sprzężenia akustycznego nie istnieje. Okazuje się, że wkładka gramofonowa jest bardzo czuła na wpływy zmiany ciśnienia akustycznego i potrafi zniekształcać sygnał już znacznie poniżej poziomu w którym jest to wyraźnie sygnalizowane powstawaniem przydźwięku. Przeprowadzone pod koniec lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia badania wykazały, że w sprzyjających okolicznościach wpływ sprzężenia akustycznego na pracę wkładki występuje już przy poziomie ciśnienia około 80dB. I chociaż te zakłócenia powstają w zakresie pomiędzy 15 a 25 decybeli poniżej sygnału wywołującego sprzężenie, to nie należy ich pomijać w kalibracji systemu opartego o gramofon.

Sposób w jaki można zminimalizować ich wpływ na pracę systemu opisze w kolejnej części tego cyklu.