Kiedy chcemy odtworzyć płytę nie kładziemy jej z bezpośrednio na talerzu lecz na krążku wykonanym z materiału lub tworzywa, który nazywamy matą gramofonową. Ma to miejsce w większości modeli gramofonów dostępnych na rynku, chociaż zdarzają się urządzenia, których producent nie wyposażył we wspomnianą matę. Generalnie maty są dostępne w różnych wersjach w zależności od materiału z którego zostały wykonane. Te najprostsze wykonane z cienkiego filcu są standardowym wyposażeniem prawie każdego gramofonu dostępnego na rynku. Mają one za zadanie przede wszystkim ograniczyć ilość ładunków elektrostatycznych zbierających się w okolicach talerza oraz zmniejszyć ilość rezonansów przenoszonych na płytę. Kolejnym zadaniem stawianym przed nimi jest zapobieganie ślizganiu się płyty po powierzchni talerza co może skutkować nierównomiernym odtwarzaniem jej zawartości. Maty filcowe dzięki swej miękkiej strukturze dodatkowo zabezpieczają płytę przed zarysowaniem jej o powierzchnię talerza. Ten ostatni czynnik ma szczególnie istotne znaczenie w przypadku początkujących użytkowników gramofonów, którzy nie mają jeszcze doświadczenia w posługiwaniu się płytą winylową. Kwestia zabezpieczenia płyty przed porysowaniem ma znaczenie jedynie w przypadku mat wykonanych z miękkich materiałów takich jak wspomniany filc, guma, silikon czy skóra bowiem również z niej wykonuje się maty. Oczywiście należy zwrócić uwagę aby na powierzchni maty nie pojawiły się jakiekolwiek twarde cząstki, które mogłyby uszkodzić powierzchnię płyty. Wystarczy systematycznie czyścić matę poprzez jej delikatne wytrzepanie.

 

 

Przejdę teraz do dwóch najważniejszych powodów dla których stosuje się maty na talerz. Pierwszym jest ograniczenie powstawania ładunków elektrostatycznych, o których można przeczytać w tym miejscu: http://fanalog.pl/article/elektrostatyka-jak-sobie-z-nia-poradzic-.html. Spośród czterech wymienionych już materiałów najbardziej neutralnym pod względem elektrostatyki wydawać się może silikon, ale jak się okazuje w praktyce nie każda mata wykonana z silikonu będzie najlepszym remedium na powstawanie ładunków elektrycznych. Również guma, filc oraz skóra potrafią dobrze sobie radzić w tej materii. Pisząc o miękkich matach i ich podatności, lub raczej odporności na powstawanie ładunków elektrostatycznych pora wspomnieć o jeszcze jednym materiale, który z jednej strony jest giętki a jednocześnie posiada dosyć twardą powierzchnię, czyli o korku. Jest to materiał doskonale nadający się jako mata i bywa bardzo często wykorzystywany przez producentów gramofonowych akcesoriów. Drugim istotnym powodem dla którego stosuje się maty jest izolacja płyty gramofonowej wraz z całym układem odczytującym (igła-wkładka-ramię) od interferencji pochodzących od napędu (silnik, łożysko) oraz podłoża. Warto również zwrócić uwagę na to że również wkładka jako przetwornik elektromechaniczny generuje olbrzymią ilość drgań, które są przenoszone bezpośrednio w strukturę płyty i dobrze jeśli zostaną one jak najskuteczniej wygaszone. Oczywiście mowa tu o drganiach i rezonansach postrzeganych w mikroskali, bowiem jedynie takie mogą być skutecznie absorbowane przez matę. Od razu nasuwa się wniosek, że mata może jedynie stanowić uzupełnienie poprawnie zainstalowanego gramofonu a nie być remedium na źle skonfigurowany sprzęt.

Oprócz mat wykonywanych z miękkich oraz umiarkowanie twardych materiałów dostępne są również maty wykonane z różnych tworzyw, które z założenia są twarde i sztywne. W ich przypadku producenci skupiają się przede wszystkim na uzyskaniu jak najlepszego współczynnika tłumienia drgań, oraz odporności na powstawanie ładunków elektrostatycznych. Najpopularniejszym materiałem jest polichlorek winylu (PVC), akryl, MDF, czy nawet włókno węglowe. Inwencja producentów nie zna granic i praktycznie nic nie stoi na przeszkodzie by wykonać matę z dowolnego dostępnego materiału.

 

 

Zasadniczo maty można stosować do każdego urządzenia, chociaż zdarzają się konstrukcje, w których producent gramofonu pokrywa powierzchnię talerza specjalną substancją spełniającą rolę maty. Bywają też konstrukcje, w których sam talerz jest wykonany z materiału bardzo dobrze absorbującego drgania, jak chociażby akryl , czy odpowiednia kompozycja PVC i w takich przypadkach producent gramofonu nie zaleca stosowania dodatkowej maty. Na szczęście instalacja maty nie nastręcza najmniejszych problemów i najlepiej jest samodzielnie przekonać się czy jej zastosowanie polepszy brzmienie naszego gramofonu.

Jeśli zainteresował Państwa temat mat gramofonowych zapraszam do zapoznania się z drugą część materiału - http://fanalog.pl/article/mata-gramofonowa-czesc-2.html