Fado (oznacza los, przeznaczenie) – gatunek muzyczny powstały w XIX wieku w biednych dzielnicach portowych miast Portugalii, głównie w lizbońskich kwartałach Alfama i Mouraria. Fado to melancholijna pieśń, wykonywana przez jednego wokalistę przy akompaniamencie dwóch gitar. Nazywane jest czasami portugalskim bluesem. Pierwszą udokumentowaną pieśniarką fado była Maria Severa, ale za największą wokalistkę, uznawaną za królową, międzynarodowy symbol i wzorzec artysty tego gatunku, uważa się Amálię Rodrigues. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku styl zaczął przeżywać swój renesans, głównie za sprawą pojawienia się na scenie nowego pokolenia artystów śpiewających zarówno klasyczne, jak i uwspółcześnione fado. Najważniejsi z nich to Dulce Pontes, Mariza, Mísia, Cristina Branco, Mafalda Arnauth, Carminho, Aldina Duarte, Camané, Paulo Bragança i Kátia Guerreiro, Dulce Pontes, Cristina Branco, Mísia i najsławniejsza Mariza. Fado pozostaje gatunkiem muzycznym uprawianym prawie wyłącznie w swojej ojczyźnie – Portugalii. 27 listopada 2011 roku fado, jako styl popularnych pieśni został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Mariza, nazywana współczesną królową fado, urodzona w Mozambiku 16 grudnia 1973 jako Marisa dos Reis Nunes, karierę rozpoczęła w 1997 roku. W jej trakcie sprzedała ponad milion płyt na całym świecie. Wykonała wspólnie ze Stingiem nieformalny hymn Igrzysk Olimpijskich 2004 w Atenach – "A Thousand Years". W 2003 otrzymała nagrodę BBC dla najlepszego europejskiego wykonawcy (Best European World Music Artist Award). Z kolei w 2007 jej płyta "Concerto em Lisboa" zdobyła nominację do Latin Grammy w kategorii: „Best Folk Album”. W swojej twórczości wokalistka miesza elementy world music z fado, tworząc jedyną w swoim rodzaju całość.

 

Ukazały się właśnie w wersji winylowej reedycje trzech płyt Marizy. Pierwszy album, zatytułowany "Fado em mim" (Fado we mnie), wydała w 2001. Okazał się on hitem na lokalnym rynku i otrzymał poczwórną platynową płytę. Krytycy i prasa zgodnie ogłosili narodziny nowej gwiazdy muzyki fado. "Mundo" ukazał się w 2015 roku  po najdłuższej w karierze artystki pięcioletniej przerwie. Wynikła ona przede wszystkim z tego, że Mariza po raz pierwszy została mamą. "Mundo" to swoisty dziennik z podróży, które zabrały artystkę od Cabo Verde, Hiszpanii, Argentyny i wielu innych krajów, by zakończyć się w ojczystej Portugalii. Artystka dzieli się z nami wrażeniami swoim charakterystycznym, zachwycającym głosem, malując emocje przy dźwiękach fado, world music, tanga. Poprzez piosenki stara się odpowiedzieć na pytanie: "Co pozostaje, gdy objechało się już cały świat dookoła?" Podwójny album "Best Of" z 2016 roku zawiera kilkanaście najpopularniejszych piosenek Marizy i jest podsumowaniem jej dotychczasowego dorobku. Zestaw zawiera także kilka duetów, między innymi z charyzmatyczną Hiszpanką Conchą Buiką, której magię docenił sam Pedro Almodovar.

 

 

 

Płyty LP kupisz na voiceshop.pl